Michał z Lublina (zm. 1528), doktor dekretów, fundator kolegiaty Św. Anny w Krakowie. Prawdopodobnie mieszczanin z pochodzenia, do metryki uniwersyteckiej wpisał się w półr. letn. 1475 jako Michał, syn Jana z Turobina, w późniejszych źródłach występuje wyłącznie jako Michał z Lublina («doctor Lublyn»). Po promocji w r. 1477 na bakałarza sztuk wyzwolonych jeszcze w r. 1479 odbywał w Uniw. Krak. studia (prawnicze?), ale, jak się zdaje, stopnia magistra nie uzyskał, mimo że przynajmniej do początku lat dziewięćdziesiątych przebywał na terenie Krakowa, występując kilkakrotnie (w l. 1482 i 1491) z tytułem bakałarza filozofii przed sądem rektorskim, m. in. jako pełnomocnik znanego kortezana i łowcy beneficjów, kanonika skalbmierskiego, dra Mikołaja z Lublina, w jego procesie w Kolegium Kanonistów. Być może przy poparciu swego opiekuna otrzymał w r. 1493 kanonię łowicką – której później zapisał 250 groszy na zakup części młyna w Łowiczu – a na pewno zawdzięczał mu kustodię w utworzonej w r. 1498 przez Mikołaja z Lublina kolegiacie kórnickiej. Między r. 1493 a 1509 promował się w Krakowie lub w jednym z uniwersytetów włoskich na doktora dekretów, po czym związał się z diecezją poznańską, pełniąc w r. 1514 obowiązki audytora w Kurii bpa J. Lubrańskiego oraz altarysty (1509) w kaplicy Górków w katedrze poznańskiej. Proboszcz w Kocierzewie, ok. r. 1522 zrezygnował z kanonii łowickiej i objął dziekanat kolegiaty kurzelowskiej, obracając odtąd wszystkie dochody z posiadanych beneficjów kościelnych na zakup czynszów lokowanych – za zezwoleniem królewskim – na dobrach ziemskich (M. Wolskiego, J. Tęczyńskiego, M. Szydłowieckiego, W. Myszkowskiego, M. Taszyckiego) oraz na realnościach miejskich w Książu i Krakowie. Zebrany w ten sposób znaczny kapitał, wraz z kosztownościami, częścią biblioteki i sprzętem liturgicznym, zapisał w testamencie, spisanym w dniu 12 VIII 1527, niemal w całości na utworzenie kolegiaty przy kościele Św. Anny w Krakowie oraz na budowę domu i uposażenie kolegium wikariuszów, wyznaczając jedynie drobne legaty dla egzekutorów testamentu, biednych studentów (którym ofiarował książki z zakresu filozofii), oraz na ołtarz w katedrze poznańskiej. Zmarł 24 IV 1528. Wykonanie jego ostatniej woli powierzono osobnej komisji wyłonionej w kwietniu t. r. przez Kolegium Większe, która zajęła się uregulowaniem prawnych i materialnych podstaw projektowanej fundacji, zatwierdzonej ostatecznie dokumentem erekcyjnym bpa P. Tomickiego 27 X 1535.

Wieteska J., Katalog prałatów i kanoników prymasowskiej kapituły łowickiej, W. 1971 s. 35; Kaczmarczyk K., Catalogus diplomatum pergameneorum Universitatis Jagellonicae Cracoviensis, Kr. 1953; Wisłocki, Incunabula; – Barycz, Historia UJ; tenże, Z dziejów kościoła Św. Anny w Krakowie, Kr. 1935; Bukowski J., Kościół akademicki Św. Anny w Krakowie, Kr. 1900 s. 15–18; Nowacki J., Dzieje archidiecezji poznańskiej, P. 1959–64 I 257, II 131–613; – Acta rectoralia, I; Album Stud. Univ. Crac., I; Cod. Univ. Crac., III–IV; Conclusiones Univ. Crac.; Matricularum summ., IV nr 4269, 13582, 13703, 14089; Statuta nec non liber promotionum; – Arch. UJ.: rkp. nr 63 s. 74–75; nr 69 s. 42, nr 34, 196, 197, 202, 205; B. Jag.: rkp. 2007, 2085.

Leszek Hajdukiewícz